बढ्दो पार्किन्सन्स रोगप्रति चिकित्सकहरुको चिन्ता
हेल्थ टिभी अनलाइन : हिँड्न गाह्रो हुनु, शरीर कडा हुनु वा हात काँप्ने जस्ता लक्षणलाई धेरैले सामान्य बुढ्यौलीको समस्या ठान्ने गरेका छन् । तर चिकित्सकहरूले यस्ता लक्षणहरूलाई बेवास्ता नगर्न चेतावनी दिएका छन् । उनीहरूका अनुसार यी संकेतहरू गम्भीर स्नायु रोग पार्किन्सनका प्रारम्भिक लक्षण हुनसक्छन् । विश्व पार्किन्सन दिवसको अवसरमा सिनियर केयर सेन्टरले काठमाडौँमा आयोजित जनचेतनामूलक कार्यक्रममा विशेषज्ञहरूले समयमै पहिचान र उपचार नहुँदा रोग जटिल बन्दै जाने बताएका छन् ।
स्नायु रोग विशेषज्ञहरूका अनुसार पार्किन्सन एक प्रगतिशील न्युरोलोजिकल रोग हो, जसले शरीरको चाल नियन्त्रण गर्ने क्षमतामा असर पार्छ । मस्तिष्कको “सब्स्टेन्सिया निग्रा” भागमा डोपामाइन नामक रसायनको कमी हुँदा यो रोग हुने नसारोग विशेषज्ञ डा राजु पौडेल बताउँछन् ।
उनका अनुसार रोगका मुख्य लक्षणहरूमा हात काँप्नु,शरीर कडा हुनु,चाल सुस्त हुनु,सन्तुलन बिग्रिनु पर्छन् । यी लक्षणलाई सामान्य ठानेर उपचार नगर्दा रोग क्रमशः जटिल बन्दै जाने गर्दछ । बसै कम्पन पार्किन्सन हुँदैनन । नेपालमा ५ हजार भन्दा बढी यस्ता बिरामी रहेको र बर्षेनी ५ सयको यहि रोगका कारण मृत्यु हुने गरेको अनुमान गरिन्छ । विशेष गरि ६० बर्ष देखि ८० बर्षका धेरै बिरामी रहेका भए पनि ४० बर्ष मुनीका पनि ५ प्रतिशतको हाराहारिमा पार्किन्सनका बिरामी रहेको उनले जानकारी दिए । हरेक १ सय जनामा १ जना पार्किन्सनका बिरामी हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ । यो रोगको शुरुकै चरणमा उपचार भयो भने उपचारपछि सामान्य व्यक्ति सरह हुने पनि उनले जानकारी दिए ।
डा रेसा श्रेष्ठका अनुसार प्रारम्भिक चरणमा औषधिबाट राम्रो नियन्त्रण गर्न सकिन्छ । तर औषधिले काम नगर्ने अवस्थामा पुगेपछि शल्यक्रिया आवश्यक पर्न सक्छ । उनका अनुसार केही बिरामीमा ‘डीप ब्रेन स्टिमुलेसन” प्रविधि प्रयोग गरिन्छ, जसमा मस्तिष्कमा सानो उपकरण (ब्रेन पेसमेकर) राखेर कम्पन र कडापन नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिन्छ । “सबै बिरामीलाई अपरेसन आवश्यक हुँदैन, तर औषधिले काम गर्न छाडेपछि यस्तो विकल्प प्रयोग गर्नुपर्छ,’ उनले भनिन ।
चिकित्सकहरूका अनुसार पार्किन्सन पूर्ण रूपमा निको नहुने रोग भए पनि समयमै उपचार, व्यायाम र जीवनशैली परिवर्तनबाट नियन्त्रण गर्न सकिन्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका तथ्याङ्कअनुसार विश्वभर पार्किन्सन रोग तीव्र रूपमा बढिरहेको छ । पछिल्ला २५ वर्षमा यसको संख्या दोब्बर भएको छ र लाखौँ मानिस प्रभावित छन् ।
कार्यक्रममा सहभागी बिरामीहरूले रोग, उपचार पद्धति र नयाँ प्रविधिबारे सचेतना बढाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए । यसैगरी सिनियर केयर सेन्टरका संस्थापक सागर कटुवालको अनुभवमा धेरै पार्किन्सनका बिरामीलाई आफुले नजिकैबाट नियाल्ने गरेको र समयमै चिकित्सकको सल्लाह अनुसार उपचार गर्दा पहिलाकै अवस्थामा पनि पुगेका पाएको बताउँछन् ।







Pledges to Curb Antimicrobial Resistance Must Urgently Translate into Action
वरिष्ठ युरोलोजिष्ट डा सञ्जय खड्गीलाई अन्तराष्ट्रिय अवार्ड
साहित्यकार मोतीशोभाका पाँच कृति एकैसाथ विमोचित
आत्महत्यासम्बन्धी जिम्मेवार रिपोर्टिङका लागि सञ्चारकर्मीलाई अभिमुखीकरण
बुढ्यौलीमा पनि अधिकार र सम्मानको खाँचो